μποσόνιο: το σωματίδιο του θεού

Μαθιουδάκης Α. Γ.

Μάθατε τα νέα; Βρέθηκε το ...σωματίδιο του Θεού! Τώρα γνωρίζουμε τι συνέδεσε ένα μόριο Η2 και ένα μόριο Ο2, προέκυψε νερό, που συνδέθηκε με Ν2 και C, και σχηματίστηκε πρωτεΐνη, που άρχισε να συστέλλεται.. να κινείται.. "αοίδιος κίνηση"... να σκέφτεται.. να αισθάνεται.. να ερωτεύεται!! Οι πρωτεΐνες πειθάρχησαν σε κώδικες πολλαπλασιασμού και ειδικεύσεως. Οργανώθηκαν σε έμβια όντα, που έδωσαν στρατούς κατιόντων, κατέβηκαν από τα δέντρα, πάλαιψαν... έκαναν κοινωνίες, βρήκαν τα γράμματα, τις τέχνες και ...τα όπλα.... με τα οποία φαγωνόντουσαν.... ώσπου, μερικές φορές, κόντεψαν να ξεκληρισθούν. Κάθε φορά, γλύτωναν -με άγνωστο τρόπο- την αλληλοεξόντωση.

   Αφού μπερεδεύτηκαν επί αιώνες -και ακόμη δεν έχουν ξεδιαλύνει κάτι- ανάμεσα στα "κτιστά" και τα "ακτιστα" στην αναλογία του όντος και την αναλογία της πίστεως, ανακάλυψαν πολιτικά συστήματα που έθεσαν αλλήλους σε κατάσταση υπαγωγής. Έφεραν τον παράδεισο εδώ κάτω στη γή.. Τον συσκεύασαν, τον εμφιάλωσαν και άρχισαν να τον πουλάνε ως είδος εν ανεπαρκεία, με ΦΠΑ και τέλος πολυτελείας. Επινόησαν την περιουσία, με την οποία αγόραζαν παράδεισο. Έκαναν νόμους με τους οποίους καθόριζαν ποιός δικαιούται να έχει προνόμια, οφέλη και κέρδη και ποιός όχι. Οι πρώτοι οργάνωσαν έτσι τις κοινωνίες τους, ώστε αυτοί που είχαν προνόμια και ωφέλη, προοδευτικά βρέθηκαν με ακόμη περισσότερα προνόμια και οφέλη και αυτοί που είχαν λιγότερα,, βρέθηκαν με ακόμη λιγότερα. Ύστερα, αυτοί με τα προνόμια μειώθηκαν τον αριθμό, ενώ εκείνοι που δεν είχαν γινόντουσαν ολοένα περισσότεροι. Βρέθηκαν μερικοί με ...νοητικές διαμαρτίες.. Γράψανε για "κοινωνικά συμβόλαια" (Ζ.Ζ. Ρουσώ), "ψυχανάλυση" (Σ. Φρόϋντ), για το "κεφάλαια", (Μαρξ) και τον καπιταλισμό (Μαξ Βέμπερ). Ύστερα εμφανίστηκαν κατεργαραίοι. Τα ανακάτεψαν όλα μαζί και έφτιαξαν τα δομημένα ομόλογα, τα πολιτικά θεάματα και τα δόγματα του shock. 

     Το μποσόνιο είναι το σωματίδιο "ο Θεός" επειδή δίνει μάζα στα στοιχεία. Μόνο η μάζα έχει σημασία. Δομημένες ομολογίες και υποταγή στην ύλη. Ούτε που θυμούντασι ότι ο Θεός, σε όλες τις Θρησκείες του Κόσμου, είναι Θεός των συναισθημάτων, των συλλογισμών. Μποσόνιο: Ένας Θεός στα μέτρα τους. Και το σημαντικότερο  ιδιοκτήτης αυτής της ανακάλυψης, εκείνος που χρηματοδότησε τη σχετική έρευνα, θα είναι ο κτήτωρ του Δημιουργού του Κόσμου. Σπόνσορας και  κτήτωρ του θεού και ο ο νόμιμος νομέας του. 

  Τι μάθαμε από τη σημερινή ανακάλυψη; ότι η μάζα είναι το παν. Αυτός που τη παρέχει είναι το σωματίδιο "θεός". Και η μάζα ανήκει. Και παρέχεται με κριτήρια. Χημικά, φυσικά, πολιτικά.  Επομένως, ακόμη και εκείνοι που επέλεγαν μεταφυσικές διαφυγές, τώρα ο δρόμος τους έκλεισε. 
   Η πρόσβαση στη χάρη του Θεού έχει εισιτήριο. 

30 Ιουνίου: Παγκόσμια Ημέρα Σπιρομετρήσεως

Μαθιουδάκης Α. Γεώργιος, Συντονιστής Διευθυντής Πνευμονολογκής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Νικαίας

  Η 30^η Ιουνίου έχει θεσπισθεί ως παγκόσμια ημέρα της σπιρομέτρησης, μιας εξέτασης εκτιμήσεως της αναπνευστικών εφεδρειών κάθε ατόμου. Είναι ακριβής, φτηνή, προσιτή και περιεκτική διαγνωστική και προληπτική μέθοδος που αφορά στη λειτουργία της αναπνοής. 

   Η σπιρομέτρηση αποτελεί πρώτης γραμμής διαγνωστική μέθοδο, καθώς παρέχει χρήσιμες πληροφορίες, όπως η κλινική εξέταση, η μέτρηση της αρτηριακής πιέσεως, το ηλεκτροκαρδιογράφημα, η μέτρηση λιπιδίων, σακχάρου, ουρίας και κρεατινίνης αίματος. Και, ιδιαίτερα, σε επίπεδο πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, αποτελεί διαγνωστική μέθοδο που πρέπει να διατίθεται με άλλα επιπέδου Κέντρου Υγείας ή εξωτερικού, δημόσιου ή ιδιωτικού ιατρείου. Με τη σπιρομέτρηση μπορεί να εκτιμηθεί η επάρκεια του αναπνευστικού συστήματος στο να ανταποκρίνεται στις ευρείες αυξομειώσεις των μεταβολικών απαιτήσεων του οργανισμού, να παρέχει, δηλαδή, κάθε στιγμή, όσο οξυγόνο χρειάζεται ο οργανισμός, ανάλογα με τη λειτουργική φάση στην οποία ευρίσκεται, ή να απάγει ολόκληρη την ποσόστητα του διοξειδίου του άνθρακος, που κατά τη δραστηριότητα αυτή παράγεται.

  Με τη σπιρομέτρηση μετρώνται οι όγκοι αέρος που εισπνέονται και εκπνέονται από τους πνεύμονες, η ταχύτητα ροής, υπό την οποία τελείται η εισπνοή και η εκπνοή και ο χρόνος που οι πνεύμονες χρειάζονται για να ολοκληρώσουν τον αναπνευστικό τους κύκλο. Με την εξέταση αυτή, και πληροφορίες από τους ποιοτικούς και ποσοστικούς χαρακτήρες των διαφόρων αναπνευστικών –και όχι μόνο- συμπτωμάτων, τις απεικονιστικές εξετάσεις του θώρακος και την μέτρηση του οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακος που εμπεριέχονται στο αρτηριακό αίμα,  επιχειρείται η προσέγγιση της διαγνώσεως, δυνητικά κάθε κατηγορίας πνευμονοπάθειας και πληθώρας παθήσεων εκτός του αναπνευστικού. Μεταξύ των τελευταίων, του καρδιαγγειακού συστήματος, του ερειστικού, του θυρεπειδούς, του αιμοποιητικού.

 Συνεισφέρει, ακόμη, στον προσυμπτωματικό έλεγχο διαφόρων παθήσεων, που δεν έχουν ακόμη λάβει τόση έκταση, ώστε να υποσημαίνονται με την παρουσία συμπτωμάτων ή άλλων παθολογικών εκτροπών βιολογικών παραγόντων, που ελέγχονται μέσω εξετάσεως αίματος ή άλλων βιολογικών υγρών. που υποχρεώνουν τον πάσχοντα σε αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. Επιπλέον, με την εξέταση αυτή, αποτιμάται η θεραπευτική επίδοση των φαρμακολογικών παραγόντων που χορηγήθηκαν για την ανακούφιση συμπτωμάτων ή τη θεραπεία παθήσεων. Εισφέρει, επίσης, στο διαφορισμό παθήσεων άλλων εκτός του αναπνευστικού, επειδή τα συστήματα που προσβάλλονται συμμετέχουν με τον έναν ή άλλο τρόπο στη διαμόρφωση επαρκούς και κατάλληλης ποιότητας αναπνοής. Μεταξύ αυτών, παθήσεις του μυοσκελετικού συστήματος αντανακλούν σε έκπτωση της αναπνευστικής λειτορυγίας, επειδή η αναπνοή ολοκληρώνεται με τη βοήθεια δράσεως άθικτων μυών, συμφυόμενων σε υγιά σκελετικά όργανα.  Η σπιρομέτρηση είναι αναγκαία εξέταση στα πλαίσια του προεγχειρητικού ελέγχου, αφού παρέχει πληροφορίες, για τη μετεγχειρητική πορεία των ασθενών που χειρουργήθηκαν στην κοιλιά -κυρίως- ή στην κάτω πύελο, το λαιμό ή το κεγφάλι. Τέλος, η σπιρομέτρηση χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της επικινδυνότητας του εργασιακού και ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος, καθώς επίσης και σε ποικιλία ιατρονομικών ζητημάτων. 

  Σε σπιρομέτρηση μπορεί να υποβληθεί  κάθε άτομο, ακόμη και πολύ μεγάλης ή πολύ μικρής ηλικίας, που έχει την ικανότητα να συνεργαστεί με τον Ιατρό ή νοσηλευτή που διενεργεί την εξέταση. 

  Η σπιρομέτρηση εισήχθη στην κλινική πράξη το 1848, όταν ο Hutchinson σχεδίασε ένα όργανο, παραπλήσιο με τα σύγχρονα υγρά σπιρόμετρα, με το οποίο "ισχυριζόταν" ότι μπορούσε να διαγνώσει τη φυματίωση, τη μάστιγα της εποχής, που αποδεκάτιζε ολόκληρες κοινωνίες. Ασφαλώς ο ευφυής εκείνος ιατρός δεν μπορούσε να διαγνώσει τη φυματίωση, μπορούσε όμως, να αποτυπώσει την απώλεια αναπνευστικής εφεδρείας των ασθενών του, η συντριπτική αναλογία των οποίων έπασχαν από φυματίωση. Θεωρούσε, έτσι, ότι κάθε έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας ήταν απότοκη προσβολής από φυματίωση, και συνηθέστατα δεν έπεφτε έξω, λόγω της μεγάλης διαδόσεως του νοσήματος στην εποχή του.

   Στην Πνευμονολογική Κλινική του Νοσοκομείου Νικαίας διενεργούνται όλες οι μορφές σπιρομετρήσεως, και οι Πνευμονολόγοι του Νοσοκομείου έχουν συγκομίσει τεράστια πείρα στην προσυμπτωματική και συμπτωματική διαγνωστική σπιρομέτρηση. Κατά περιόδους, Η Πνευμονολογική Κλινική πραγματοποιεί εξορμήσεις, υπό την αιγίδα όμορων Δήμων για το προσυμπτωματικό σπιρομετρικό έλεγχο των πολιτών της υγειονομικής περιφέρειας που δραστηριοποιείται το Νοσοκομείο Νικαίας.

semper idem (πάντα τα ίδια)

Μαθιουδάκης Γ.Α   

Το προεκλογικό αφήγημα των πολιτικών που παριστάνουν τους μνηστήρες της νέας Κυβερνήσεως είναι άχρωμο και εκφέρεται βαταριστικά. Οι κομματικοί εκπρόσωποι, στα τηλεπαράθυρα, αντί να μιλάνε για τα προγράμματά τους, να τα εξειδικεύουν, να τα καθιστούν εύληπτα στον απλό, ανώνυμο πολίτη, αντί να εντοπίζουν και να παρουσιάζουν τις προσωπικότητες εκείνες -όχι τους κομματάνθρωπους- που θα κληθούν να συμβάλουν στο δύσκολο εγχείρημα ανσυγκρότησης της Χώρας, μετά τον καταστρογικό τυφώνα των τελευταίων ετών, καταφεύγουν σε μεταξύ τους αντιμαχίες για ασήμαντα πράγματα, σαν τα ζευγάρια των ηλικιωμένων που τσακώνονται συνεχώς, ενώ έχουν από χρόνια ξεχάσει το λόγο....
  Οι πολίτες γνώρισαν στο πετσί τους τι είναι μνημόνια, CDS, δανειακές συμβάσεις, ευρωπαϊκή αλληλεγγύη. Είναι ανεργία, ανασφάλιστη απασχόληση, βίαιη αρπαγή δεδουλευμένων, υπεξαίρεση αποθεματικών, κούρεμα μικροαποταμιεύσεων. Είναι Νοσοκομεία άδεια από προσωπικό, μεθόδους, εξοπλισμό. Είναι σχολεία με εγκάθετη ιδεολογική σύγχυση και επινοημένη οργανωτική ακαταστασία: ηλεκτρονικοί διαδραστικοί μαυροπίνακες και.. φωτοτυπίες. Είναι ξεσπίτωμα και θάνατος. Πολύς θάνατος: οικονομικές αυτοκτονίες, δολοφονίες, εκτρώσεις. 
  Είναι Οργή και ενοχή, μαζί.  
  Ως οργή τους παρωθεί σε επιθετική αναμέτρηση μαζί τους: "να παίρνεις τα όπλα ενάντια σ΄ένα πέλαο βάσανα και, αντιχτυπώντας τα, να τους δίνεις τέλος" (Σαίξπηρ: Άμλετ). Αλλά ως ενοχή τους συρρικνώνει σε μεμψίμοιρα ανθρωπάκια, τους οδηγεί, φοβισμένους, στο να αφεθούν στη μοίρα τους. Κι ας καταλαβαίνουν ότι δεν είναι μια μοίρα αντάξιά τους. Οι πολίτες ελεηνολογούν τη μοίρα τους, αισθάνονται πιασμένοι σ΄ένα αδιόρατο δίχτυ, που τους απονευρώνει, όπως τον ξωμάχο, που ένα σχεδόν αδιόρατο  δήγμα φιδιού έχυσε στο κορμί του τόνους παραλυτικής νευροτοξίνης. Και παραμένουν ακίνητοι, αποσβολωμένοι. Στα "εντός και επί τα αυτά". Δυσπιστούν σε κάθε αλλάγη. 

  Γιατί μέχρι τώρα, οι "εν κυμβάλοις εύηχοις και αλλαλαγμών" πολυδιαφημισμένες αλλαγές, πολλών προεκλογικών αναμετρήσεων, δεν απέληγαν παρά σε βαθύτερη φτώχεια, οπισθοδρόμηση, αποδεκατισμό της κοινωνικής συνοχής διάσταση ανάμεσα στους πολλούς αδίκως φτωχότερους και τους λίγους, ανεξήγητα πλουσιότερους.  Σε ολοένα πιό απροκάλυπτη επικράτηση του κραταιού κόμματος στην ολοένα πιό ανίσχυρη και αποδεκατισμένη κοινωνία των πολιτών. Όλη η έγνοια των "μεταρρυθμιστών" δεν ήταν παρά ποιός -και για χάρη ποιού- η ελληνική κοινωνία θα φορτωθεί περισσότερο χρέος, μέσω δανείων, που μετετρέποντο αμέσως σε ιδιωιτκά κεφάλαια και εδαπανώντο για τη συνέχιση του τρυφηλού βίου του εσμού των χρυσοκανθάρων της εξουσίας. Ναι είναι αλήθεια ότι170 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία υποτίθεται ότι θα αναζωογονούσαν την Ελλάδα, δεν έφθασαν ποτέ στα ταμεία της χώρας. Κατέληξαν στις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες! Οι Έλληνες καλούνται να πληρώσουν για κάτι που δεν προκάλεσαν οι ίδιοι (

  Ναι! Ο ΛΟΓΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ  είναι πρώτης προτεραιότητας ηθικό, νομικό, οικονομικό και ψυχολογικό ζήτημα στην Χώρα. Χωρίς απολογισμό και εκκαθάριση, χωρίς απόδοση ηθικών ευθυνών, χωρίς εντοπισμό των διακινητών πακτωλού χρημάτων, ώστε να απαιτηθεί η εκτόπισή τους από τα κοινά, δεν είναι δυνατόν να συμβεί καμμιά πρόοδος σ΄αυτή την αναξιοπαθούσα πατρίδα, εργατικών και δημιουργικών, αλλά γελασμένων, πολιτών. 
   Οι "καιροί ού μενετοί".  Πρέπει, τώρα, πριν τις επερχόμενες εκλογές να θέσουμε κριτήρια με βάση τα οποία θα επιλέξουμε που θα δώσουμε τη ψήφο μας. Και στα κριτήρια αυτά δεν περιλαμβάνεται ούτε η πατροπαράδοτη ένταξή μας σ΄ένα κόμμα, ούτε η ιδιοτελής εξάρτησή μας, από μια διοικητική διευκόλυνση που δεχτήκαμε ή προσδοκούμε ούτε η συμμόρφωσή μας στους κεχράκτες των ΜΜΕ. Αυτή -τουλάχιστον- τη φορά πρέπει να ψηφίσουμε ΠΑΤΡΙΩΤΙΚΑ.

Η Αγορά. Τί είναι; πόθεν έρχεται;

Μαθιουδάκης Γ.Α.

Επέσαμε θύματα εξιλαστήρια

Του περιβάλλοντος της εποχής

                                                                                                                            Κ. Καρυωτάκης: Όλοι μαζύ

 

  Δεν θα υπάρχει κανείς φαντάζομαι που να αμφισβητεί το σωκρατικό μας δικαίωμα να ελέγχουμε κριτικά τα δρώμενα γύρω μας, μέσα στο σχεδόν απόλυτο σύστημα συγκεντρωτικής ετερορρυθμίσεως της σύγχρονης κοινωνίας μας. Όχι για να εμφανιστούμε ως μια από τις επίμονες οχλήσεις της, αλλά για να επιβεβαιώσουμε το κυριαρχικό μας ατομικό δικαίωμα να διαμορφώνουμε ελεύθερα τη γνώμη μας και να την υποστηρίζουμε χωρίς κανένα δισταγμό  και χωρίς να μας απειλεί καμμιά συνέπεια.

  Στη μακραίωνη διαδρομή του το ανθρώπινο γένος διδάχτηκε πολλά, ξέχασε, όμως και πολλά. Διέγραψε κάμποσα· αλλοίωσε, συσκότισε, παράφρασε, κακοφόρμησε τα περισσότερα αποσκoπώντας στην ποδηγέτηση της ύλης, του χώρου, του χρόνου, στην επικράτηση της τεχνολογίας. Η προηγούμενη κοινωνία, η βιομηχανική, έδωσε στην ανθρωπότητα μεγάλα επιτεύγματαŸ πολλαπλασίασε τις διαστάσεις κι ελαχιστοποίησε το χώρο, αυξάνοντας ιλιγγιωδώς τις ταχύτητες πλάτυνε το χρόνο, μειώνοντας  τις αποστάσεις και έφτιαξε ένα άλλο περιβάλλον, στο οποίο η φύση δεν κανοναρχεί πλέον τη ζωή ούτε οριοθετεί τις δράσεις.  Νέες επιστήμες μπήκαν στο παιχνίδι απαιτητικά, θέλοντας και σε μεγάλο βαθμό κατάφεραν να αλλάξουν τους όρους του: Η Ζωή, για παράδειγμα, δεν είναι πιά κατι το ανεξήγητο, ένεκα του οποίου δεν είχαμε επιλογή, παρά να  φοβηθούμε το Δημιουργό της και να υποταχθούμε στους επι γής αυτόκλητους εκπροσώπους του. Με τη μέχρι πρότινος αδύνατη, αλλά και ανεπίτρεπτη, διείσδυση του ανθρώπινου βλέμματος μέσα στο γονιδίωμά της επέτρεψε στον ανθρώπινο νου να επανεξετάσει τη σχέση του με το Θεό, που, χάνοντας τα μεγάλα μυστικά του, έγινε πιό εγκόσμιος, πιό δεκτικός στις υποκλίσεις μας, όσο εμείς οι ίδιοι ενθραρρυνθήκαμε να επαναπροσδιοριστούμε έξω από το φόβο, στις υπώρειες των διεκδικήσεων. Είναι αλήθεια ότι ο Θεός, ως μέθοδος υποταγής, είχε ήδη χάσει τη δυναμική του. Έπρεπε να επινοηθεί κάτι άλλο και να να ξαναρχίσει το παιχνίδι από την αρχή.

  Στα επιτεύγματα των επιστημών -που ο  λαοπρόβλητος Προμηθέας έκλεψε από τον Δία για να σωσει τους ανθρώπους από το σχέδιο αφανισμού τους, το σημαντικότερο υπήρξε βέβαια, η αντικατάσταση της σωματικής προσπάθειας από τη μηχανή, γεγονός που διαφαίνεται περίπου ξεκάθαρα στην παρούσα μεταβιομηχανική εποχή. Εδώ, όμω,ς εισέρχεται στο παιχνίδι η οικονομολογία και το ανατρέπει. Εφεξής, τα επιτεύγματα των επιστημών και της τέχνης δεν είναι αυτοδίκαια κτήμα των δημιουργών της, του Λαού, αλλά μιας αυθαίρετα παρεμβλημένης εξουσίας, η οποία ανέλαβε να καθορίζει τη διανομή της ευημερίας, που οι ανακαλύψεις του ανθρώπου πέτυχαν για τον ίδιο. Αυτή είναι η Αγορά και η μεταβιομηχανική κοινωνία που διαμορφώθηκε, η κοινωνία της αγοράς.

 Η κοινωνία αυτή άφησε [χωρίς να αγνοούμε και τα –λιγότερα πάντως απ΄ όσα διαλαλούνται- καλά] πολλά δεινά στην ανθρωπότητα. Το στυγνότερο: η ένταξη των πάντων στους αδυσώπητους, απάνθρωπους νόμους της: της πιο περίτεχνης υποτέλειας, που απλώνει το πέπλο της απ΄άκρη σ΄άκρη στην οικουμένη. Η Αγορά, αφού διαίρεσε την κοινωνία σε δανειοδότες-επικυρίαρχους και δανειολήπτες-υποτελείς, εξορμά στο επόμενό στάδιο αλλοτριώσεως, τη διάκρισή της, δηλαδή, σε κοινωνία των "δικαιούχων συσσιτίων" και στην κοινωνία της αφθονίας. Δυστυχώς η παρατήρηση ότι άλλοι παράγουν τον πλούτο και άλλοι τον διαχειρίζονται και τον νέμονται επαληθεύεται, με συνέπεια τη βαθιά ρήξη της κοινωνικής συνοχής.

 Από την οπτική της αγοράς αντικρύζονται και εξηγούνται όλες οι διαστροφές, οι στρεβλώσεις, οι ασσυμετρίες και η παρακμή του πολιτισμικού μας γαλαξία. Και στον ορίζοντά της προοιωνίζεται και εικάζεται απειλητικά ο τόνος της ξεπεσμένης εποχής μας, τα ιδεώδη του ωφελιμισμού, και της απανθρώπησης, το κράτος της σύγχυσης και του παραλογισμού. Γιατί η αγορά δεν είναι μόνο διαχείριση αγαθών. Είναι η αλλοτρίωση κάθε αρχής που δεν εξυπηρετεί τις επιδιώξεις της. Στη φρενήρη αυτή διαδρομή αναποδογυρίστηκε το κάθε τι: η κοινωνική ηθική [κανόνες ειρηνικής συνυπάρξεως και συνεργασίας], η αισθητική [κανόνες αναδείξεως του ωραίου] και η πολιτική [κανόνες οριοθετήσεως των κοινωνικών πραγματοποιήσεων].  Ακόμη και τα λεξιλόγια.

Απέναντι σ΄αυτή την καταιγιστική ανατροπή κάθε λογικής, αισθητικής, ηθικής ή πολιτικής δομής στο όνομα του εκσυγχρονισμού, της πλήρους επικρατήσεως της Αγοράς, ο Άνθρωπος σαν πρόσωπο και σαν ομάδα δεν έχει παρά να αντιπαραβάλλει την διαμορφωμένη πεποίθησή του· να πάρει το Λόγο και να πει τη γνώμη του.  Γιατί όλα εξαρτώνται εν τέλει από τη γνώμη του ανθρώπου που πέτυχε από άτομο να εξελιχθεί σε πρόσωπο. Γιατί η Γνώμη είναι που καθορίζει το αληθινό Tου πρόσωπo και –εν τέλει- τη συμπεριφορά Του· η δε αβίαστη έκφρασή της, το αδήριτο χρέος Του: Omnia ad opinionem suspense sunt, όπως κάπου είχε σημειώσει ο Σενέκας.  

Τί είναι, όμως, Δημοκρατία;

Μαθιουδάκης Γ.Α. MD phD

Το δημοκρατικό σύστημα είναι το χειρότερο, αλλά το καλύτερο, απ΄ όλα τ΄ άλλα, είπε σε μια κοινοβουλευτική συζήτηση ο Τσόρτσιλ. Αν η ρήση του αυτή είναι σε τέτοιο βαθμό σιβυλλική, ώστε να καταντάει ακατανόητη, αν είναι τόσο ακατανόητη ώστε να εκτιμάται ως ατυχής, παραμένει προς διερεύνηση∙ αλλά άλλο τόσο παραμένει προς διερεύνηση το πρωταρχικό ερώτημα, αν πράγματι έχουμε θωρακίσει επαρκώς τους δημοκρατικούς μας θεσμούς, από εχθρικές επιθέσεις κι επιβουλές, λόγω των οποίων, η δημοκρατία από κάτι το απερίγραπτα ελκυστικό τείνει να γίνει κάτι το απωθητικά προβληματικό. Κι αυτό επειδή η δημοκρατία στις ημέρες μας τείνει να είναι κάτι το οριστικά αδικημένο.   

 Γιατί στο τέλος-τέλος δουλειά της δημοκρατίας είναι να παίρνει στα χέρια της την ανθρώπινη στέρηση, την ανέχεια, το αδιέξοδο, τη δυσφορία, την ένδεια, να τα δουλεύει, στα σφύζοντα πολιτικά γραφεία (όχι στα γραφεία της πρακτορεύσεως ρουσφετιών και της αναξιοκρατικής διανομής προνομίων)  και να τα επιστρέφει πάλι στους ανθρώπους ως ισότιμα κατανεμημένη επάρκεια, ευπορία, διέξοδο, ευφορία, ευημερία. 
  Η δημοκρατία αρρωσταίνει όταν τη βάζουν να υπερασπίζεται τον πλούτο ή να ελεεινολογεί τη φτώχεια, γιατί και τα δύο τη μολύνουν στον ίδιο βαθμό και ούτε μπορεί να ακμάζει ως κώδικας συνεννοήσεως, συναινέσεως, συνεργασίας και συμβιώσεως, ενόσω εξακολουθεί να θεωρείται σύστημα οικονομικής διαιτησίας.
   Όταν, όπως βλέπουμε, η εξουσία ως δύναμη, στην οποία ο άνθρωπος εμπιστεύτηκε τη ζωή του, στρατεύτηκε στις τάξεις της ως υπήκοος με την προσδοκία ότι θα σώσει τη ζωή του, δεν έχει κανένα αποτέλεσμα, με συνέπεια τον κλονισμό της μέχρι τώρα τυφλής εμπιστοσύνης του ανθρώπου σ΄αυτήν προκύπτει ένα καταστροφικό κενό, έναντι του οποίου ο άνθρωπος δεν έχει να αντιπαραβάλει πλέον τίποτε άλλο εκτός από το, ως άτομο, να ανακαλύψει μέσα στην ελευθερία του το αυθεντικό Είναι και το θεμέλιο των αποφάσεών του. 
  Πρέπει, τώρα, να αναλάβει δράση, να μεριμνήσει για την επίτευξη σύμπνοιας, να συνεννοηθεί για να καλλιεργήσει ένα γόνιμο υπόστρωμα επί του οποίου θα ευδοκιμήσει η αλληλεγγύη, η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η συναδέλφωση. Πρέπει να σταθεί εγρήγορος και κριτικά απέναντι στα συμβαίνοντα γύρο του. Να θυμηθεί: "Εφόσον κανείς δεν μας ανέθεσε να εκπονήσουμε απαρέγκλιτα προγράμματα για το μέλλον, το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι η ασυμβίβαστη κριτική εκτίμηση των δρώμενων γύρο μας. Ασυμβίβαστη με την έννοια ότι η κριτική μας δεν φοβάται ούτε τα αποτελέσματά της ούτε τη σύγκρουση μαζί της" (Marx). Πρέπει να αφυπνισθεί η κοινή γνώμη ώριμη, γνωστική, ενημερωμένη και αποφασιστική, να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και να αναλάβει το ρόλο για τον οποίο εξάλλου προορίζεται, να βγει από την αφάνεια, την παθητική συγκατάθεση, την αδιαφορία ή το πλέγμα του φόβου μέσα στο οποίο έχει επί χρόνια πολλά αραχνιάσει και να πάρει τις υποθέσεις στα χέρια της, επειδή απ΄ αυτήν μόνο προσδοκάται η εκδήλωση μιας τελεσφόρας αντίστασης. 
-Να θέσει σε επικήρυξη το επικυρωμένο από τις κυβερνήσεις συγκυτιακό σύστημα εγκλωβισμού και κατασκευής συναινέσεων, να απαιτήσει φορτικά από το ισχύον πολιτικό σύστημα, όποιο κι αν είναι σε κάθε χώρα,
-να λάβει θέση απέναντι σε αυτήν την ακήρυκτη δικτατορία που έχει καταργήσει σιωπηλά τις δημοκρατικές διαδικασίες, καταστώντας τις τυπολατρικές φιέστες, κι έχει αντικαταστήσει την αιρετή και υπόχρεη απολογίας εξουσία με διεθνείς ή τοπικούς οργανισμούς, που βάλανε τις κυβερνήσεις σε θέσεις υπαγωγής, ώστε να ακολουθούν όλες την ίδια γραμμή: εκείνη της ικανοποιήσεως κατ΄ απόλυτη προτεραιότητα των συμφερόντων της οικονομικής ολιγαρχίας, των συμφερόντων των κερδοσκόπων και των μισθωτών επιτελών τους, παρακάμπτοντας την ετυμηγορία των λαών. 
-Πρέπει στη βάση ενός αμοραλιστικά θεμελιωμένου κράτους να βρει τις κατάλληλες διεξόδους ηθικής παλινόρθωσης του πολίτη. 
-Να ξαναγίνει ο κόσμος εκείνος που έπρεπε να είναι. Επειδή, με το να αποφεύγουμε την ηθική αξιολόγηση προς όφελος της υλικής σκοπιμότητας, να παραβλέπουμε τις συνέπειες επί της ανθρώπινης συνέχειας προκειμένου να εμπλουτίσουμε περαιτέρω το ευμήχανο παρόν μας, εκθέτουμε την ανθρωπότητα, τους εαυτούς μας και το περιβάλλον που μας φιλοξενεί σε έναν βέβαιο κίνδυνο: τον κίνδυνο του οριστικού αφανισμού.
-Πρέπει να πείσουμε την πολιτική επιστήμη και τη φιλοσοφία να αναλάβει δράση, να οργανώσει άμυνες, ανατροπές, ανασχεδιασμούς, κατεδαφίσεις και επανοικοδομήσεις, να μιλήσει όχι για κάποια συγκυριακά μέτρα που πρέπει να λάβουμε για να κάνουμε την αιρετή μεν, αλλά ήδη ανέλεγκτη και ανεξελέγκτως δρώσα εξουσία περισσότερο συγκαταβατική, μεγαλόθυμη και αποφασιστικά υπόλογη, αλλά για τα ενδεχόμενο και τις προοπτικές να την αντικαταστήσουμε, στο μεγαλύτερο που θα μπορέσουμε βαθμό, με μια άλλη μορφή ανέκαθεν νοσταλγημένης συνυπάρξεως: την πραγματική συναίνεση. 
-Να αντικαταστήσουμε τη βία με τη πειθώ· την ασυνείδητη με την ενσυνείδητη πειθαρχία. Αλλιώς είναι σαν να παραδεχόμαστε ότι ο πολιτισμός μας εξακολουθεί να παραμένει φυλακισμένος στη σοφία των μυθιστορημάτων (Μ. Κούντερα: Η τέχνη του μυθιστορήματος), ότι ο λόγος έχει εξαντλήσει όλα του τα επιχειρήματα, ότι έχουμε πια οριστικά εγκλωβιστεί σε μια πρωτόγνωρη φρίκη: τη φρίκη του να είσαι οικονομικός, κοινωνικός και πολιτιστικός μετανάστης στην κάθε χώρα σου. Τη φρίκη του να πρέπει κάθε απόφαση που προάγει τη διανθρώπινη σχέση να την ελπίζεις μόνο στο μέτρο που κάποιοι κερδίζουν και να την αποτιμάς ανάλογα με τα οικονομικά ωφελήματα που θα επιφέρει σ΄αυτούς. 
  Αν αυτή τη διηνεκή ελπίδα και προσμονή ήθελε να επαληθεύσει ο Πλάτωνας, ας τον ευγνωμονούμε για την πετυχημένη του προσπάθεια να αρθεί [και να μας άρει] πάνω από το υλικό και ευμετάβλητο· πέρα από το φθαρτό και το εύθραυστο, σε μια πραγματικότητα απτή αλλά άθικτη: στην πραγματικότητα των καθαρών ιδεών. Μόνο έτσι, η γέρικη, εσπερινή και οιδίπους κοινωνία μας, άλλη μια φορά, θα προστρέξει κούτσα-κούτσα, για λύτρωση στη γενναιόδωρη βασιλεύουσα, που θα την υποδεχθεί με τρόπο αρμόζοντα στην ιστορία και τις καταβολές της. Στο κάτω-κάτω τι νόημα θα είχαν όλοι αυτοί οι μακραίωνοι αγώνες, των οποίων είμαστε νόμιμοι κληρονόμοι και νομείς, να αφαιρεθεί η εξουσία από τους επί γης αυτόκλητους εκπροσώπους του Θεού και του βασιληά, αν πρόκειται τώρα να την καταλάβουν απροσχημάτιστα ομάδες συμφερόντων, επειδή αυτές επιχειρούν, ίσως επιτυχημένα, να πείσουν ότι έχουν τη γνώση και τις μεθόδους, που θα μας οδηγήσουν στην ευτυχία, τον ορισμό της οποίας τροποποιούν με εκπλήσσουσα ευχέρεια, ανάλογα με τα διάφορα αγοραία προβλήματα στιγμής.

..κατά του καπνίσματος

31 Μαΐου - Παγκόσμια ημέρα κατά του καπνίσματος 

 Μαθιουδάκης Α. Γ., MD phD

  Απηνής ταμπακοπόλεμος κηρύχτηκε με εμβόλιμα άρθρα στο νόμο για την "αναβάθμιση του ΕΣΥ". Σκοπός τους ήταν η μονοπώληση των σχετικών συζητήσεων στη Βουλή και το δημόσιο διάλογο και προκειμένου να εκταμιευτούν κονδύλια, χωρίς διασαφηνισμένο προορισμό, από το ΕΣΠΑ.  Εφεξής, θα τιμωρείται ανελέητα, όποιος συνεχίζει να καπνίζει, επειδή το κράτος μας απηύδησε να πληρώνει νοσήλια και ημεραργίες για ασθένειες που προσβάλουν "άφρονες" πολίτες που υιοθέτησαν ανθυγιεινές συμπεριφορές και δήθεν έτσι αρρώστησαν. Με πλειάδα νόμων, όμως, ταυτόχρονα, το κράτος μας πέτυχε να απαλλαγεί και από σειρά άλλων υποχρεώσεών του, πχ., από δαπάνες για εφημερίες νοσοκομειακών ιατρών, για ευρείας καταναλώσεως φάρμακα, για εκπαίδευση, περίθαλψη, μισθούς και συντάξεις όλων ανεξαιρέτως, καπνιστών και μη καπνιστών. 

 Το κάπνισμα ελεηνολογείται, ορθά, από τους σοφούς και τους δοκησίσοφους, αλλά θα ήταν προτιμότερο να θεωρηθεί ως αυτό, το οποίο πράγματι είναι: Μια ψυχοσωματική πάθηση, για την οποία (όπως για κάθε άλλη αρρώστια) πρέπει να εντοπισθούν τα αίτια και οι προδιαθεσικοί της παράγοντες. Οι άνθρωποι δεν καπνίζουν επειδή δήθεν πάσχουν από αυτοκτονικό ιδεασμό και η σοβαρότητα των δυσμενών επιδράσεων του καπνίσματος σχετίζεται με σωρεία συνυπαρχόντων εξωγενών και ενδογενών συμπτώσεων. Μεταξύ αυτών, η ρύπανση του φυσικού, κοινωνικού και συναισθηματικού περιβάλλοντος, οι υποβαθμισμένες χωροβιονομικές συνθήκες, τα βιοποριστικά αδιέξοδα, οι κοινωνικοί αποκλεισμοί, η απομείωση της αγοραστικής δύναμης και η απαξίωση της κοινωνικής υποστάσεως των πολιτών, που ανατρέπουν τη ψυχική τους ισορροπία και τους καθιστούν ευάλωτους στις παθήσεις φθοράς και τα νεοπλάσματα. Όλα τα παραπάνω εξωθούν τους πολίτες στην υιοθέτηση ανθυγιεινών συνηθειών και, την ίδια στιγμή, παριστούν ανεξάρτητους εκλυτικούς παράγοντες σωρείας παθήσεων, όπως η Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και τα νεοπλάσματα, για τα οποία, παράλληλα, ενοχοποιείται το κάπνισμα. Η επιβολή μέτρων καταστολής δεν μπορεί να απολήξει σε μείωση της νοσηρότητας στις κοινωνίες εκείνες που εξακολουθούν να χειμάζονται από υστερήσεις κοινωνικής οργανώσεως. 

  Με τις δεσποτικού χαρακτήρα καταστολές, προάγεται ο κοινωνικός αποσχηματισμός των πολιτών, που μετατρέπονται από πρόσωπα που δεν καπνίζουν σε άτομα με υιοθετήσεις πληθώρας ανθυγιεινών συμπεριφορών. 

Είναι χαρακτηριστικό, ότι στην Ισπανία τού 1493 καταδικάστηκε από την Ιερά Εξέταση ο πρώτος Ευρωπαίος καπνιστής, στην Αγγλία το 1604 υπήρξε πολύ μεγάλη αύξηση στον φόρο τού καπνού -όπως ακριβώς συμβαίνει και σήμερα-, το 1676 στον Καναδά απαγορεύτηκε το κάπνισμα στους δρόμους, στις ΗΠΑ το 1899 ο αντικαπνιστικός ακτιβισμός κορυφώνεται και ζητεί την απαγόρευση τού καπνίσματος, στη ναζιστική Γερμανία το κάπνισμα θεωρείται αισχρή εβραϊκή συνήθεια και το 1944 απαγορεύθηκε στα μέσα μαζικής μετακίνησης. η ακραία αντικαπνιστική ηθικολογία στιγματίστηκε από τον διάσημο Μαρκ Τουαίν...

 Στο πρόσφατο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο, παρουσιάστηκαν τα "φτωχά" αποτελέσματα που επετεύχθησαν μετά την εφαρμογή του "...απηνούς ταμπακοπόλεμπου". Οι συντελεστές της αντικαπνιστικής εκστρατεείας δεν μπόρεσαν να απαντήσουν στο ερώτημα Ιατρού από το ακροατήριο ότι αφού οι απαγορευτικοί νόμοι και η αύξηση της τιμής των τσιγάρων δεν απέδωσαν μέχρι τώρα τα αναμενόμενα αποτελέσματα, πως οι αρμόδιοι φιλοδοξούν ότι με αυστηροποίηση των μέτρων αυτών θα επιτύχουν καλύτερα αποτελέσματα, σε μια περίοδο που οι δυσμενείς χωροβιονομικές συνθήκες και οι ανατροπές της συναισθηματικής ισορροπίας των πολιτών, τους οδηγούν όχι μόνο στην καταφυγή της φαρμακολογικής δράσης της νικοτίνης, αλλά και σε κοινωνικά πλέον επώδυνες επιλογές, όπως οι κοινωνικοί αυτοματισμοί και οι αυτοπκτονίες.   

   Όπως άλλα συμπτώματα –κοινωνικά ή βιολογικά- η ροπή στο κάπνισμα θα υποχωρήσει μόνο με άρση των προκλητικών του αιτίων. Σε χώρες που οι χωροβιονομικές δυσμένειες έχουν καταπολεμηθεί αποφασιστικά, με θεσμίσεις συγκροτημένες στη βάση φιλολαϊκών προθέσεων, η αναλογία των πολιτών που δεν χρειάζονται τον καπνό αυξάνει ραγδαία. Ο Μπαλζάκ είχε πει: "Ο φτωχός δεν διστάζει μεταξύ ψωμιού και καπνού: Προτιμά τον καπνό".

    Από το κάπνισμα, οι άνθρωποι αποζητούν την ευεργετική δράση της νικοτίνης στην αποκατάσταση της ψυχοκινητικής τους ισορροπίας και στον επανασυντονισμό των φυτικών τους λειτουργιών, αλλά κινδυνεύουν από σωρεία βλαπτικών συστατικών, που συνυπάρχουν στον καπνό. Το κάπνισμα αντανακλά την υστέρηση της κοινωνικής οργάνωσης και γίνεται, έτσι, σύμπτωμα μιας κοινωνίας που πάσχει. Σε ατομικό επίπεδο, το κάπνισμα είναι καταλύτης φορτικών συναισθημάτων. Ενώ η πολιτεία επιχειρεί βίαιη απαγόρευση, οι καπνιστές προσδοκούν την ανακουφιστική του δράση από καταπιέσεις σχεδόν αποκλειστικά επιβαλλόμενες από την ίδια. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πολίτες αρχίζουν να καπνίζουν ταυτόχρονα με την (μετ)εφηβική κοινωνικοποίησή τους, όταν συνειδητοποιούν τους πρώτους κοινωνικούς περιορισμούς: στράτευση, πανελλήνιες εξετάσεις, αναστολή ερωτικών αναζητήσεων, ζοφερό μέλλον, ανασφάλεια. 

    Ας πούμε την αλήθεια! το καπνισμα σκοτώνει, αλλά ο στόχος της αντικαπνιστικής εκστρατείας δεν είναι η βελτίωση της υγείας των πολιτών, που, πανάκριβη και κατακερματισμένη, καταρρέει με την εξαθλίωση της Β’βάθμιας και την ανυπαρξία Α’βάθμιας περιθάλψεως. Στόχος είναι οι πολίτες να εξασκηθούν σε αυθαίρετους περιορισμούς, να καταστούν ευπειθείς σε δεσποτικές αξιώσεις της εξουσίας, να συρρικνωθεί περαιτέρω το φρόνημά τους, να αναγομωθεί η προσαρμοστικότητά τους, να ενισχυθεί ο έλεγχος της συνειδήσεώς τους, να καλλιεργηθεί  η ικανότητά τους να παρέχουν ευχερέστερα συναινέσεις σε όσα σε βάρος τους σχεδιάζονται. Ο συγγραφέας Christopher Snowdon συμπεραίνει ότι αναπτύσσεται ένας ιδιότυπος ακτιβισμός γενικά εναντίον των απολαύσεων, ως αποτέλσμα επικρατήσεως προτεσταντικής ηθικής και μια προσπάθεια ελέγχου των μαζικών συμπεριφορών από τη σύγχρονη  εξουσία.

Η ρύπανση του περιβάλλοντος

  Λένε ότι κάθε ημέρα ανακαλύπτονται περίπου 4000 νέες χημικές ουσίες, μεγάλος αριθμός των οποίων χρησιμοποιούνται, αμέσως από τη βιοτεχνολογία με τη μορφή φαρμάκων, καλυντικών, χρωστικών, ως βελτιωτικά, εμπλουτιστικά, και συντηρητικά τροφίμων, χρώματα, δομικά υλικά, στην κατασκευή εξαρτημάτων και άλλες εφαρμογές. Ο οργανισμός μας δεν αναμένεται να είναι εξοικειωμένος με τη "διαχείρση" όλων αυτών των καινοφανών χημικών, με τα οποία καθημερινά έρχεται σε επαφή. Μηχανισμοί προσαρμογής έχουν προβλεφθεί, αλλά είναι αργοί  και απαιτούνται πολύ παρατεταμένα διαστήματα επαφής, πριν αναπτυχθούν κατάλληλοι εσωτερικοί μηχανισμοί, που αποβλέπουν στην αδρανοποίηση και αποβολή τους. 

   
Οι προσωκρατικοί, Έλληνες,  φιλόσοφοι, όπως ο Εμπεδοκλής, που στη θεωρία περί "εναισθήσεως", με την οποία μορφοποίησε απόψεις προηγουμένων, όπως ο Ηράκλειτος και ο Παρμενίδης, κατανοούσαν ότι το σώμα μας διακρίνει χρήσιμες ύλες, τις οποίες θεωρεί οικείες και από τις οποίες προσλαμβάνει θρεπτικά συστατικά από τις "ανοίκειες", τις οποίες αντιμετωπίζει ως δυνητικά βλαπτικές και έναντι των οποίων οργανώνει αμυντικές ή προσαρμοστικές διεργασίες. Οι απόψεις τους έχουν πλήρως επιβεβαιωθεί από τη σύγχρονη επσιτήμη. Όμως με τον καταιγιστικό ρυθμό εκθέσεως του οργανισμού σε "νέες" ουσίες, που εισάγονται στη ζωή μας και εισβάλλουν στο εσωτερικό του σώματός μας, ανατρέποντας την ομοιοστασία του, ο οργανισμός δεν μπορεί να αντιπαραβάλει ακαριαίες αντιδράσεις, και, για πολλές γενιές, καθίσταται ευάλλωτος στις δυσμενείς επιδράσεις τους. Με τις αλλεπάλληλες γενιές, αποκτά την εμπειρία των ανοίκειων ουσιών και οργανώνει σύμφυτους μηχανισμούς άμυνας, τις οποίες ενσωματώνει στο γονιδίωμά του. Έτσι, εξοικειώνεται με σωρεία δυνητικά επιβλαβούς ύλης, αναπτύσσοντας αδρή, σύμφυτη ή επίκτητη άμυνα.
   Με την εισαγωγή αναρίθμητων δυνητικά βλαπτικών ουσιών, ως αποτέλεσμα της παραγωγής δράσεων βιοτεχνολογίας, αλλοιώνεται το φυσικό περιβάλλον, στο οποίο είναι εθισμένος να διαβιοί ο άνθρωπος, ο οργανισμός του οποίου έρχεται αντιμέτωπος με απροσδιόριστο αριθμό λοιμογόνων παραγόντων. Οι παθήσεις φθοράς, τα νεοπλάσματα, λοιμώξεις από παθογόνα εργαστηρίου ή μεταλλάξεις φυσικών στελεχών, οι εκτροπές της ανοσιακής ισορροπίας, είναι παραδείγματα νοσογόνου δράσεως, για να περιοριστούμε μόνο στους λοιμογόνους παράγοντες που περοέρχονται από φυσικά/χημικά αίτια. Σειρά εκτροπών οφείλονται, επίσης, στις ανισορροπίες του οικονομικού, κοινωνικού και συναισθηματικού περιβάλλοντος της ανθρώπινης ζωής, έναντι των οποίων, επίσης, ο άνθρωπος, πρέπει να αντιπαρατάσει προσταυετευτικούς μηχανισμούς και να οργανώνει την άμυνά του.  
   Σ΄αυτόν τον ανέλεητο αγώνα επιβιώσεως του ζώντος οργανισμού έναντι των επιβουλών του συνεχώς επικινδυνέστερου εξωτερικού περιβάλλοντος, πρέπει να αντιπαρατάσσονται μέθοδοι ενισχύσεως της άμυνας του οργανισμού. Η κοινωνία, που αποβλέποντας στην υλική απολαβή, ενθαρρύνει τις βιοτεχνολογικές δράσεις, παράγωγα της οποίας είναι οι δυνητικά βλαπτικές επινοήσεις της, έχει υποχρέωση για ανταποδοτικούς λόγους, αυτοπροστασίας  και λόγους αλληλεγγύης να αναπτύσσει παράλληλα και δομές πρόληψης, θεραπείας και αποκαταστάσεως από τις "παράπλευρες απώλειες" της λυσσώδους οικονομικής της δράσεως. Και πράγματι, η υποχρέωση της πολιτείας να παρέχει ασφάλεια και θεραπεία έχει ρητά συνομολογηθεί σε διεθνείς Συμβάσεις, εθνικά Συντάγματα και παγκόσμιες Διακηρύξεις. 
   Τις τελευταίες δεκαετίες, με την εκτροπή της δημόσιας συμπεριφοράς σε νεοφιλελεύθερες πρακτικές, η κυρίαρχη πολιτική ιδεολογία δυστροπεί να επιφορτισθεί με τις αναγκαίες δαπάνες για τη συντήρηση τελεσφόρου Εθνικού Συστήματος Υγείας. Επιχειρείται να ενοχοποιούνται οι πολίτες, επειδή υιοθετούν ανθυγιεινούς τρόπους συμπεριφοράς και γι αυτό, δήθεν έτσι, αρρωσταίνουν. Δεν είναι, λοιπόν, το κράτος υποχρεωμένο να επωμίζεται το κόστος της θεραπείας τους και πρέπει αυτοί οι ίδιοι να επιβαρύνονται με τα αντίστοιχα ποσά. Με αυτές τις καινοφανείς ιδέες το κράτος γίνεται θεραπαινίδα της οικονομικής ελίτ, και αναλαμβάνει να συγκεντρώνει χρήματα από φόρους και εισφορές που τις διοχετεύει κατ΄ευθεία στις τσέπες των πατρώνων του.
  
    

το εθνικό Σύστημα Υγείας

    Το ΕΣΥ παλινωδεί ανάμεσα στον νεοφιλελεύθερο σοσιαλισμό των μεν και τον κοινωνικό φιλελευθερισμό των δε, σαν μια βεμπεριανή επιχείριση που παράγει και πουλάει... υγεία, «φτιασιδωμένο» κατάλληλα, ώστε να μοιάζει κάπως με σύστημα Beveridge για να δικαιολογεί την περί κοινωνικού κράτους προεκλογική συνθηματολογία. Στην πραγματικότητα, δεν είναι παρά βιότοπος ιδιοτέλειας, κομματοκρατίας, φαυλότητας, δόλιας κατασπατάλησης δημοσίου χρήματος, που το κατέστησαν ως το περισσότερο ακριβό και λιγότερο φιλικό μεταξύ των ευρωπαϊκών ομολόγων του.

   Πρόσφατα, ένας ακόμη ανεδαφικός νόμος, για την «αναβάθμισή του», έρχεται να ρυθμίσει τον τρόπο εφημερίας των κλινικών και εργαστηριακών τμημάτων στο ΕΣΥ, ως ωμή εφαρμογή ολοκληρωτικών μεθόδων κεντρικής ετερορρυθμίσεως: εφεξής, κάθε επιμελητής επιτρέπεται να εφημερεύει δύο εργάσιμες, ένα Σάββατο και μια Κυριακή/εξαιρέσιμη, κάθε μήνα, χωρίς να αξιολογούνται οι πραγματικές ανάγκες κάθε (κλινικού ή εργαστηριακού) τμήματος, που νοσηλεύει πάσχοντες και δεν σταβλίζει αμνοερίφια. Αν απαιτούνται περισσότερες εφημερίες προβλέπεται μια βασανιστική διαδικασία προεγκρίσεων από τα επιστημονικά, διοικητικά, περιφερικά συμβούλια, ώς τους υπουργούς Υγείας και Οικονομίας.

Είναι προφανές, ότι αποκλειστικό μέλημα του υπουργείου ήταν οι περαιτέρω περικοπές των αποδοχών των ιατρών και όχι η ενίσχυση της προστασίας, της ασφάλειας και της ευόδωσης του προβλήματος των νοσηλευομένων, η προώθηση σύγχρονων μεθόδων και τεχνικών διοίκησης, διαχείρισης, με στόχο τον έλεγχο της σπατάλης και η προαγωγή του συντελούμενου επιστημονικού έργου σε τομείς, όπως η πρόληψη, η διάγνωση, η θεραπεία και η αποκατάσταση, για τα οποία ο νέος νόμος δεν έχει κάτι να εισφέρει, διότι τότε θα αύξαναν, αντί να μειώνουν τις εφημερίες των επιμελητών.

Σύμφωνα (α) με τον Διεθνή Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, που επιβάλλει την αρχή της συνηγορίας υπέρ του ασθενούς και (β) τη διακήρυξή της υπό τον νυν Γ.Γ. του ΥΥΠ «πρωτοβουλίας για τη διάσωση του ΕΣΥ, [2008-9]», και τη βιβλιογραφία, στην οποία βασίστηκε, που έθετε ως υπέρτατη την αρχή της «παροχής υπηρεσιών υψηλής ποιότητας», κάθε κλινικό και εργαστηριακό τμήμα πρέπει να εμπιστεύεται τους ασθενείς του στην ενεργό εφημερία ενός τουλάχιστον επιμελητή ιατρού.

  Εφεξής, κλινικά και εργαστηριακά τμήματα, με στελέχωση μικρότερη των 8 επιμελητών, όπως είναι στην πλειονότητά τους τα τμήματα του ΕΣΥ, θα εγκαταλείπονται ακάλυπτα από έμπειρο εφημερεύοντα, λιγότερες ή περισσότερες ημέρες κάθε μήνα.

  Υπό τις νέες συνθήκες, το ΕΣΥ θα κινείται στα όρια απρόθυμης περιθάλψεως ασθενών, καθώς οι εξελίξεις της παθολογικής εκτροπής τους θα αντιμετωπίζονται, μάλλον αδόκιμα, από ειδικευόμενους ιατρούς (με χαμηλό κόστος εφημερίας), που παρά την αφοσίωσή τους, τις άοκνες προσπάθειες και τη φιλομάθειά τους, διαθέτουν περιορισμένες γνωστικές εφεδρείες και μη ακόμη εκδιπλωμένες ιατρικές δεξιότητες. Χωρίς καθοδήγηση και εξοπλισμένοι με τη γνωστή προπτυχιακή εκπαίδευση, καταφεύγουν σε υπερβολικό αριθμό παρακλινικών εξετάσεων, ανεβάζοντας υπερβολικά το κόστος νοσηλείας.

   Η ασήμαντη περιστολή δαπανών για ασφαλείς εφημερίες από ειδικευμένους ιατρούς θα προκαλέσει διόγκωση των δημόσιων και ιδιωτικών δαπανών περιθάλψεως, επιδείνωση των δεικτών ενδονοσοκομειακής νοσηρότητας και αύξηση του συναισθηματικού κόστους για τους ασθενείς.

   Αλλά, δυστυχώς, ούτε τη δολιότητα της αρπαχτής ούτε την ανηθικότητα της αρνήσεως περιθάλψεως ασθενούς μπορούν οι νοσοκομειακοί ιατροί να καταγγείλουν, χωρίς αμέσως να κατηγορηθούν για συντεχνιακές ιδεοληψίες και ωφελιμιστικές επιδιώξεις.

..αναζητώντας τον εαυτό μου*

Μαθιουδάκης Γ.Α. 

  Ανέκαθεν κάθε Σάββατο βράδυ έβγαινα από την τροχιά μου, την προδιαγεγραμμένη πορεία μου, προς τις αέρινες ρότες των αναζητήσεων.  Έκλεινα τα βιβλία μου, θηκάριζα το στηθοσκόπιο, τις καθημερινές έγνοιες, τις συμβατικές και συμβιβασμένες αγωνίες μου, κατεδάφιζα τις οριοθετήσεις μου: αυτά τα σαθρά κι όμως ανυπέρβλητα κιγκλιδώματα της προγραμμένης μου ελευθερίας. Διέφευγα προς τον ακάλυπτο χώρο, τα μικρά ‘εκτός σχεδίου’ παραλληλόγραμμα που διέλαθαν στις κόγχες του αυστηρά ρυμοτομημένου σύμπαντος. Διολίσθαινα στον απελευθερωμένο από το χώρο χρόνο, προς τις περιοχές που οι συλλογισμοί απαλλάσσονται από τις πιο εγγενείς συνιστώσες τους: το φόβο, την ιδιοτέλεια, την απαντοχή. Προς τις αχανείς συσσωρεύσεις της ποιότητας, όπου κανείς τίποτα δεν ιδιοποιείται και όλα είναι προσβάσιμα, αλλά ακατανάλωτα.

  
Αφηνόμουνα στις εξωκοσμικές επιδράσεις της νοσταλγίας, αναζητώντας την εντόπιση της προέλευσής μου: από πού έρχομαι και γιατί; Ποιές είναι οι εξαρτήσεις μου και γιατί; Κατά πού πηγαίνω και γιατί;  Ποια ιδιοτέλεια μ΄ έσπρωξε  στην αμφιβολία, την ατέρμονη αβεβαιότητα, την ολική αποτυχία; Ποιός με βούτηξε στις αντιφάσεις των αισθήσεών μου; Στον κυκεώνα των δοξασιών μου; Στην αντινομία των συναισθημάτων μου; Ποιος έμπηξε τα οδοφράγματα που υποχρέωσαν τις διαδρομές μου; Ποιός υπολογισμός μ΄έκανε ανυπολόγιστα τυχαίο;

  Ύστερα, χωνόμουνα μέσα στον κόσμο, γινόμουνα κι εγώ αντικείμενο των παρατηρήσεών μου∙ και συναντούσα τον εαυτό μου στην ομοιογένεια, τη φθορά, τη κάμψη. Δυσανασχετούσα. Δεν είμαι αποτέλεσμα "αϊδίου κινήσεως"¨, δεν είμαι αποτέλεσμα ούτε συμφιλιώσεων ούτε εναντιώσεων. Όχι! Δεν μπορεί να είμαι ένα απλό πολεμικό ανακοινωθέν, η έκβαση μιας συρράξεως∙ αιτία μου δεν είναι η σύγκρουση. Η ψυχή μου δεν είναι λάφυρο κάποιας μάχης. 

Βρήκα τη Ζωή στην εσχατιά της εξελίξεώς μου; Ή μήπως μόλις τώρα άρχισα τη μακραίωνη διαδρομή μου στο ορμητικό ποτάμι που τάχθηκα να κολυμπάω. Την απόσταση από το χθές που "δεν-είμουν" μέχρι το σήμερα που "είμαι" και το αύριο που "δε -θα-είμαι" τη διέτρεξα ακατάλυπτα μόνος μου σαν Οιδίπους που υπηρέτησε τη Ζωή και το Θάνατο από άγνοια, σαν Βαραβάς που παρέσυρε το θεό στο σταυρό πριν απελευθερώσει τη μεγαλοψυχία του, σαν Αμλετ μοιραίος που δίνοντας στον έρωτα χρόνο τον έκανε απελπισία, σαν χαζοχαρούμενος Κιχώτης ορμητικός στο τίποτα, αλλά διστακτικός στο "κάτι", σαν Φάουστ που έβαλε τον καθρέφτη ίσια απέναντι στο πρόσωπό μου για να δω ότι αυτός που νομίζω ότι είμαι, αυτός πράγματι είμαι: ο διεγειρόμενος από το θαυμασμό και την αμφιβολία, ο καταρρέων στο αναπόδραστο, το θάνατο, την τυχαιότητα, την απελπισία, σαν Ζορμπάς, χορεύοντας την κατακερματισμένη τραγωδία μου. Το σκυλάκι που σέρνω πίσω μου μ΄ένα σπάγγο υποχρεώθηκα να το πω βούρτσα για να κερδίσω  την ελευθερία μου.

  Προσωρινά λιποτακτούσα από το αενάως απειλητικό, το συνυφασμένο με τη μοίρα μου "μη-είναι-πλέον" μέσα στις οριοθετήσεις μου, προς το αενάως επιδιώξιμο "είναι-επι-πλέον" πέραν των ορίων μου. Αναζητούσα διαδρομές πολύ πέρα από την προσωρινότητα της ευδαιμονίας προς τα πλαστικά ηλιοβασιλέματα που εξακολουθούν να επαναλαμβάνονται επειδή τα αγάπησα. Αναζητούσα τον έρωτα στο περιβάλλον της ζωής, όχι την ηδονή στην επιβεβαίωση του θανάτου.

 Δεν έχω βέβαια αμφιβολία για την ύπαρξή μου∙ υπάρχω πράγματι κι είμαι γι αυτό ευτυχισμένος. Αλλά δεν γνωρίζω αν κάποιος είπε να υπάρχω μόνο στο μέτρο της παρούσας προσκαιρότητας, χωρίς να με διεκδικεί καμμιά προέλευση και χωρίς κανένας προορισμός να μ’ αναμένει. Ότι δεν είμαι παρά μόνο οι ανάγκες μου. Αν πράγματι εκείνος που με εμπνεύσθηκε, δεν εμπνεύσθηκε επίσης και τη συνέχειά μου, αν εκτός από θνητό με θέλησε και συμπτωματικό, αν βρέθηκα και χωρίς αιτία και χωρίς συνέπεια, αν δεν είμαι κάτι το διαρκές, αν έχω τη σημασία που έχει κάθε τι "μιας χρήσεως" πρέπει να το ξέρω, γιατί από αυτό εξαρτάται και η σημασία μου. Δεν με φτάνει να ξέρω ποιός είμαι, αλλά, επίσης, θέλω να ξέρω ποιός μπορώ να γίνω.

  Είναι αλήθεια ότι κάποιος όρισε να έρχομαι από το τίποτα και να καταλήγω εκεί; Για ποιό λόγο θα είμουνα μια προσωρινή αναλαμπή, μια στιγμιαία ανάσπαση στο αχρονικό μηδέν. Τι σημασία προσδίδει η στιγμιαία παρουσία μου; Ποιός μ΄έβαλε να φωτοδοτώ τη διαδρομή από το μηδέν στο είναι. Ποιός είπε να είμαι τόσο πολύπλοκος και ταυτόχρονα τόσο μάταιος. Ποιός είπε να είμαι τόσο ανθεκτικός και ταυτόχρονα τόσο εύθραυστος; Ποιός είπε να είμαι τόσο σκόπιμος και ταυτόχρονα τόσο τυχαίος;

Είμαι η επιβεβαίωση της προσωρινότητας, η εξαίρεσή της ή μήπως η διάψευσή της. Υπηρετώ την τυχαιότητα ή εξυπηρετώ ένα σκοπό κι επαληθεύω την εξέλιξη ενός σχεδίου δράσης που δεν αναχαιτίζεται. Υπάρχω βέβαια, αλλά αναρωτιέμαι αν υπάρχω μόνο μέσα στις περιχαράξεις μου, υπάρχω μόνο με βάση τη δεξιότητά της προσαρμογής μου ή ταυτίζομαι με την προσομοίωσή μου σ΄ένα σχέδιο με το οποίο εντάσσομαι στο "είναι", του οποίου δεν είμαι δα, και το ειδοποιό χαρακτηριστικό

  Θέλω να γνωρίζω τι είμουνα πριν από μένα και τι θα είμαι όταν εγώ θα έχω εκλείψει. Ποια να ήταν άραγε η περισσότερο αναγκαία προϋπόθεσή μου, ποιά η ακροτελεύτια δυνατότητά μου, τι σύσταση θα έχει η χωρίς εμένα ύπαρξή μου.

Προσδιορίζομαι στο μέλλον ως εκείνο που αγάπησα ή εκείνο από το οποίο αγαπήθηκα ή υπάρχω επειδή έχω ενταχθεί σ΄ένα σχέδιο με το οποίο αποτυπώνομαι σε κατοπινές διατάξεις. 

Δεν θέλω να ζήσω μια ζωή πηνελόπεια, αλλά ούτε και σισύφεια. Θέλω να είμαι σημαίνον όχι μόνο σημαινόμενο.

*Ηράκλειτος 544-483: Εδιζησάμην εμεωυτόν (αναζητώντας τον εαυτό μου)

σύνταξη λόγω γήρατος

  Ο εκ συνταξιοδοτήσεως θάνατος 

Μαθιουδάκης Α.Γ. MD, pHD 

Παρατηρούμε αρκετά συχνά, ότι πρόσφατα συνταξιοδοτηθέντες λόγω γήρατος καταρρέουν, χάνουν το ενδιαφέρον τους για τη ζωή  και περιμένουν, παθητικά, το θάνατο, ο ερχομός του οποίου φαίνεται ότι πραγματικά επισπεύδεται, μετά την έξοδό τους από την επαγγελματική δράση. "Το φαινόμενο αυτό ονομάστηκε ‘θάνατος από συνταξιοδότηση’ και αποδίδεται στον ψυχοσωματικό μαρασμό που υφίσταται ο συνταξιούχος, που τίθεται σε αναγκαστική αδράνεια και βλέπει τον εαυτό του παραγκωνισμένο, παρωχημένο, άχρηστο, αφού, με τη συνταξιοδότηση, τού στερείται η δυνατότητα να συνεχίσει να έχει ενεργό ρόλο στην παραγωγική διαδικασία της κοινωνίας –Από τη μονογραφία: Μαθιουδάκης Γ.: Σημειώσεις στη Γεροντολογία και Γηριατρική". Κοινωνίες με υψηλές πολιτιστικές επιδόσεις απένειμαν σεβασμό, εκτίμηση, αγάπη και τιμές στους ηλικιωμένους συμπολίτες τους, θεωρώντας τους ιδιαίτερα πολύτιμα πρόσωπα στον οικογενειακό και ευρύτερο κοινωνικό χώρο. Στην αρχαία Ελλάδα το γήρας ήταν σεβαστό, οι ηλικιωμένοι δεν αποβάλλοταν από την ενεργό κοινωνική ζωή, ούτε αντιμετωπίζονταν με δυσφορία, ως "αδρανή φορτία", καθώς εκλαμβάνοντο ως αυτό που, πράγματι, είναι: ταμιευτήρες σοφίας και κοινωνικών εμπειριών, ενώ ασκούνται στο τελευταίο άθλημα, εκείνο της υπαρξιακής ολοκληρώσεως και της προετοιμασίας για το μεγάλο ταξίδι στο "επέκεινα". Τα ιατρικά προβλήματα του γήρατος περιγράφονται με ιδιαίτερη παρατηρητικότητα από τον Ιπποκράτη, ενώ ο Κικέρων παρέδωσε την πληρέστερη της εποχής του, διατριβή περί γήρατος, με τίτλο "De senectute", όπου προβάλλονται ως μέγιστες αξίες για τον γέροντα, η διατήρηση της αξιοπρέπειας, η αυτοκυριαρχία και η μεγαλοθυμία με την οποία πρέπει να αντιμετωπίζεται το τέλος της ζωής. 

  

Στη σύγχρονη εποχή μας, αντίθετα, όπου ο κάθε κοινωνικός άνθρωπος διαβαθμίζεται με αποκλειστικά κριτήρια τη συνδρομή του στην παραγωγική διαδικασία και στις καταναλωτικές επιδόσεις, ο ηλικιωμένος αντιμετωπίζεται με δυσμένεια, καθώς η συγκομισθείσα σοφία και ο περιορισμός των σωματοψυχικών εφεδρειών αποθαρρύνουν τις αγοραίες επιδόσεις του. Είναι γνωστό, αντίθετα, ότι, λόγω των παθήσεων φθοράς, που αυξάνονται με την πάροδο της ηλικίας, ο ηλικιωμένος είναι κύριος καταναλωτής υπηρεσιών υγείας, που ολοένα περισσότερο απροκάλυπτα συγκεντρώνουν την δυσφορία του κράτους και την απροθυμία της κυρίαρχης πολιτικής ιδεολογίας να υποστηριχθούν.
Η συνταξιοδότηση αγγέλλει, πράγματι, μια απαλλαγμένη υποχρεώσεων περίοδο της ζωής, αλλά ταυτόχρονα παριστά μια βασανιστική διαδρομή, στην οποία εξυφαίνονται ψυχοκοινωνικές καταπιέσεις και οργανικές εκτροπές της υγείας, καθώς οι συνταξιούχοι αντιμετωπίζονται ως αδρανές κοινωνικό φορτίο, αποκομμένοι από την παραγωγική διαδικασία, στην οποία, εντούτοις, παραμένουν αποδοτικοί. Ο απότοκος συνταξιοδοτικής απραξίας μαρασμός κι εκφύλιση επάγει νοσογόνες διεγέρσεις, αύξηση του επιπολασμού χρόνιων παθήσεων και επιδείνωση διαφόρων παθήσεων φθοράς, μεταξύ των κοινωνικά αδρανοποιηθέντων λόγω συνταξιοδοτήσεως. Αποτέλεσμα αυτών είναι η συρρίκνωση της συντάξιμης ζωής των ηλικιωμένων. 

Τελευταία, στη δημόσια διαβούλευση συζητείται το θέμα της αυξήσεως των ορίων συνταξιοδοτήσεως, για δημοσιονομικούς λόγους, ώστε να διορθωθεί η συνεχώς επιδεινούμενη δυσαναλογία της σχέσεως μεταξύ εργαζομένων και συνταξιούχων, που επιβαρύνει τα ασφαλιστικά Ταμεία και τα ωθεί σε αδυναμία να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Την παράταση των ορίων συνταξιοδοτήσεως (εκτός βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, ο ορισμός των οποίων εκκρεμεί –δυστυχώς ακόμη- στη χώρα μας) υπαγορεύει και η πρόθεση να μην αποστερηθεί η υπηρεσία όλη τη συγκομιδή πείρας και δεξιοτήτων που διαθέτει ο ηλικιωθείς εργαζόμενος.

Βέβαια, η παράταση των ορίων συνταξιοδοτήσεως αντιτείνεται στην αναζήτηση θέσεων εργασίας, από τους νέους, με, κατά τεκμήριο, καλύτερη εκπαίδευση και περισσότερες δεξιότητες, προκειμένου να περιορισθεί το αντικοινωνικό φαινόμενο της ανεργίας τους. Έτσι, η πολιτεία φαίνεται να υποκύπτει στα διλήμματά της: Από τη μια πλευρά αναζητούνται θέσεις εργασίας, για να διευκολυνθεί η σταδιοδρομία των νέων και από την άλλη, προκρίνεται μετάθεση των ορίων συνταξιοδοτήσεως, για να απαλυνθεί η φόρτιση από τη μαζική έξοδο των ηλικιωμένων, αλλά και για να αποτραπεί η πρώιμη ψυχοσωματική τους εκφύλιση. Διαμορφώνονται συνθήκες κοινωνικής αναταραχής, καθώς οι μεν άνεργοι υποκινούνται να μνησικακούν έναντι των εργαζομένων, επειδή δήθεν τους κλέβουν θέσεις εργασίας, και οι ηλικιωθέντες επειδή αισθάνονται εξωθούμενοι από τις πιέσεις της δυναμικότερης νέας γενιάς.

Σε χώρες με κοινωνική ευαισθησία και, ιδίως, χρηστή διαχείριση των κοινών τους, αντιλαμβάνονται την ανάγκη να διευκολύνουν τον επαγγελματικό προσανατολισμό των νέων, και την ανάγκη να παραμένουν ενεργοί πολίτες οι ηλικιωμένοι, έτσι που η ζωή των μεν να μην καταντάει σισύφεια, μια χωρίς σκοπό συγκομιδή πτυχίων, matsres και διδακτορικών διατριβών και των δε να μην καταδικάζεται στην πηνελόπεια προσμονή του θανάτου, με την πρώιμη έξοδό τους από την ενεργό δράση.

Παντού στην Ευρώπη έχουν –συγκρατημένα- αποδεχθεί τη σταδιακή αύξηση των ορίων συνταξιοδοτήσεως, που την συσχετίζουν με την αύξηση του προσδόκιμου επιβιώσεως και τους καλύτερους όρους διαβιώσεως, υγιεινής, προλήψεως οξέων και χρόνιων προβλημάτων υγείας, θεραπείας και αποκαταστάσεως. Οι πολίτες παραμένουν ενεργοί, κοινωνικά και επαγγελματικά, κι έχουν καλύτερες σωματικές, συναισθηματικές και διανοητικές επιδόσεις, για πολύ μεγαλύτερη διάρκεια της ζωής τους, ώστε θα μπορούσαν να παραμείνουν ενεργοί για παρατεταμένο διάστημα, αποτρέποντας και την συνταξιοδοτική τους εκφύλιση και διευκολύνοντας την εξυγίανση των ασφαλιστικών τους φορέων, αρκεί να λυθεί το ζήτημα της έγκαιρης εισόδου των νέων στην παραγωγική διαδικασία. Μόνο η αθρόα θέσπιση νέων θέσεων εργασίας, μπορεί να λύσει το αδιέξοδο, ώστε και οι νέοι να βρίσκουν δουλειά εφάμιλλη των δεξιοτήτων τους και οι ηλικιωμένοι να μην καταδικάζονται στον βιολογικά πρώιμο κοινωνικό παροπλισμό τους και οι ασφαλιστικοί Οργανισμοί να ανακουφιστούν και η πατρίδα μας να τεθεί σε τροχιά ανάπτυξης.